ABD ve İsrail’in İran’a yönelik 28 Şubat’ta başlattığı saldırıların ardından Orta Doğu’daki gerilim deniz ticaretini doğrudan etkilemeye başladı. Küresel enerji ve ticaret açısından kritik bir geçit olan Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği büyük ölçüde azalırken bazı uluslararası nakliye şirketleri bölgeden geçişleri askıya aldı.
Almanya merkezli dünyanın en büyük konteyner taşımacılık şirketlerinden Hapag-Lloyd, güvenlik risklerini gerekçe göstererek Hürmüz Boğazı’ndan tüm gemi geçişlerini bir sonraki duyuruya kadar durdurduğunu açıkladı. Şirket, kararın isteğe bağlı değil, bölgedeki güvenlik durumu ve düzenleyici kısıtlamalar nedeniyle alınan zorunlu bir önlem olduğunu bildirdi.
Uluslararası denizcilik takip sistemlerinin verilerine göre, boğazdan geçiş yapan gemi sayısında dramatik bir düşüş yaşandı. Normalde günde ortalama 138 geminin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda 2 Mart’ta sadece 7, 3 Mart’ta ise 4 gemi geçiş yaptı. Bu durum, son günlerde gemi trafiğinin yaklaşık yüzde 90 oranında azaldığını ortaya koydu.
Bazı ticari gemilerin boğaza girmekten vazgeçerek U dönüşü yaptığı, bazılarının ise Basra Körfezi’nde beklemeye geçtiği bildirildi. İran basını, boğazın fiilen kapatıldığını öne sürerken Tahran yönetiminden konuya ilişkin resmi bir açıklama henüz yapılmadı.
Bölgedeki güvenlik riskinin artması üzerine sigorta şirketleri de Körfez’de faaliyet gösteren gemiler için savaş risk poliçelerini iptal etmeye başladı. Birleşik Krallık Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO) ise deniz güvenliği risk seviyesinin “kritik” düzeye yükseldiğini duyurdu.
Artan riskler nedeniyle birçok nakliye şirketi rotalarını değiştirmeye başladı. Özellikle Afrika’nın güneyindeki Ümit Burnu çevresinden yapılan seferlerde belirgin bir artış gözleniyor. Denizcilik verilerine göre, Ümit Burnu’ndan geçen ticari gemi sayısı son günlerde hızlı şekilde yükseldi.
Ancak bu rota değişikliği küresel ticaret için yeni sorunlar da doğuruyor. Uzmanlar, Ümit Burnu üzerinden yapılan seferlerin teslimat sürelerini 10 ila 20 gün uzatabileceğini ve taşımacılık maliyetlerini artırabileceğini belirtiyor.
Hürmüz Boğazı, dünya enerji ticaretinin en kritik geçitlerinden biri olarak kabul ediliyor. Küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’si bu dar su yolundan geçerek uluslararası piyasalara ulaşıyor. Ayrıca Katar başta olmak üzere bölgedeki LNG ihracatının önemli bir bölümü de yine bu güzergâh üzerinden taşınıyor.
Uzmanlara göre boğazdaki aksamanın uzun sürmesi halinde petrol ve doğal gaz piyasalarında arz baskısı artabilir ve küresel enerji fiyatlarında dalgalanma yaşanabilir.
Dünya ve İslam, mesleki kurumsal makalelere, bağımsız düşünce ve dış politika değerlendirme yazılarına açıktır. Platformumuzda yer alacak yazılar çoğunlukla değişik kaynaklardan, kimlik ve yaklaşımlardan olacaktır.
Dünya ve İslam olarak yayımladığımız yazıların içeriğine; aktarılan bilgilerin gerçeklik değerine, yaklaşım tarzına, yapılan analizlere ve çıkan sonuçlara tümüyle katılmamız söz konusu değildir.
