İnsan hakları grubu, Meta’nın, Filistin yanlısı sesleri sosyal medyada “susturduğunu” söyledi
Gazze savaşı sırasında Facebook ve Instagram’da yüzlerce gönderinin sansürlenmesi, Filistinlilerin yaşadığı acıların silinmesini daha da derinleştiriyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün (Human Rights Watch – HRW) yeni yayımladığı bir rapora göre, sosyal medya devi Meta, İsrail-Filistin çatışması sırasında Filistin yanlısı sesleri sistematik biçimde sansürledi.
Facebook ve Instagram’ın sahibi olan Meta’nın, hatalı içerik denetleme politikaları, zayıf uygulamalar ve “aşırı hükümet etkisi” nedeniyle yüzlerce Filistin yanlısı paylaşımı kaldırdığı veya görünürlüğünü sınırladığı belirtildi.
HRW’nin teknoloji ve insan hakları direktör yardımcısı vekili Deborah Brown şu ifadeleri kullandı:
“Meta’nın Filistin’i destekleyen içerikleri sansürlemesi, zaten tarifsiz zulüm ve baskı altındaki Filistinlilerin ifade özgürlüğüne bir darbe daha indiriyor. Sosyal medya, insanların tanıklık ettiği olayları duyurması ve yaşanan ihlalleri görünür kılması için vazgeçilmez bir mecra. Meta’nın uygulamaları ise Filistinlilerin acılarının silinmesine hizmet ediyor.”
Rapora göre HRW, 60 ülkede Meta tarafından uygulanan sansüre dair 1.000’den fazla vakayı inceledi. Bulgular, Filistin’i destekleyen barışçıl ifadeler ve Filistinlilerin insan haklarına dair kamusal tartışmaları da kapsayan, koruma altındaki konuşmaların yaygın biçimde silindiğini veya bastırıldığını ortaya koyuyor.
Meta, Filistinli sivillerin acılarını ve ölümlerini belgeleyen haber değeri taşıyan gönderileri, “şiddet ve grafik içerik, nefret söylemi, çıplaklık veya cinsel içerik” gerekçeleriyle kaldırdı.
Yüzlerce başka gönderide ise, “Tehlikeli Kuruluşlar ve Kişiler” (Dangerous Organizations and Individuals – DOI) politikasını uyguladı. Bu politika, “şiddeti amaç edinmiş kişi ya da yapıların” platformda yer almasını engellemeyi hedefliyor. Ancak HRW’ye göre Meta, bu politikayı keyfi biçimde kullanarak, İsrail ile Filistinli silahlı gruplar arasındaki çatışmalara dair meşru ifadeleri engelledi.
Bazı durumlarda kullanıcıların hesapları doğrudan silindi veya askıya alındı. Kullanıcıların gönderilerinin erişimi kısıtlandı ya da “gölge yasaklama” (shadow banning) yoluyla görünürlükleri azaltıldı — hem de kullanıcıya herhangi bir bildirim yapılmadan.
HRW, sansürlenen gönderilerin neredeyse üçte birinin teknik aksaklıklar nedeniyle itiraz sistemine erişemediğini, böylece kullanıcıların hak arama yollarının da engellendiğini vurguladı.
Boş Sözler ve Tutulmayan Vaatler
Meta’nın içerik politikalarına dair HRW’nin dile getirdiği kaygılar, şirketin bağımsız denetim organı ve önceki raporlarla da örtüşüyor.
2021 yılında Meta’nın kendi talebiyle hazırlanan bir rapor, içerik denetleme hatalarının, Filistinlilerin yaşadıklarını gerçek zamanlı olarak paylaşmalarını engellediğini ve bunun “insan hakları açısından olumsuz etkiler” doğurduğunu ortaya koymuştu.
Geçtiğimiz salı günü, Meta’nın bağımsız denetim kurulu, Gazze savaşında yaşanan insani trajedileri gösteren bazı paylaşımların kaldırılmasını eleştirdi. Kurul, bu içeriklerden ikisini — bunlar arasında Gazze Şehri’ndeki el-Şifa Hastanesi civarına yönelik bir saldırı sonrası çekilen Instagram videosu da vardı — geri yükledi.
Kurul eş başkanı Michael McConnel, bu tür içeriklerin platformda kalmasının önemine dikkat çekerek şöyle dedi:
“Bu gönderiler, çarpıcı gelişmelere dair zamanında ve farklı bakış açıları sunan bilgiler içeriyor. Hatta bazıları, uluslararası insan hakları ve insancıl hukuk açısından ciddi ihlallerin delili olabilir.”
2022 yılında Meta, kendi denetim kurulunun önerileri doğrultusunda içerik politikalarında değişikliğe gideceğini duyurmuştu. Ancak HRW, bu vaatlerin büyük ölçüde yerine getirilmediğini söylüyor.
Deborah Brown, bu durumu şöyle özetliyor:
“Meta artık yorucu özürler ve boşa çıkan vaatler yerine, Filistin’e yönelik sansür sorununu ciddiye aldığını göstermek zorunda. Bunun yolu, şeffaflık sağlamaktan ve somut iyileştirme adımları atmaktan geçiyor.”
Çeviri: Tuğçe Türkmen
KAYNAK: https://www.aljazeera.com/news/2023/12/21/meta-stifling-pro-palestine-voices-on-social-media-hrw
Dünya ve İslam, mesleki kurumsal makalelere, bağımsız düşünce ve dış politika değerlendirme yazılarına açıktır. Platformumuzda yer alacak yazılar çoğunlukla değişik kaynaklardan, kimlik ve yaklaşımlardan olacaktır.
Dünya ve İslam olarak yayımladığımız yazıların içeriğine; aktarılan bilgilerin gerçeklik değerine, yaklaşım tarzına, yapılan analizlere ve çıkan sonuçlara tümüyle katılmamız söz konusu değildir.
